شماره‌ : .5139ت 29379 ه¨

تاریخ : 1384.02.03

سازمان#حفاظت#محیط زیستـ#وزارت#صنایع  و #معادن  هیأت‌وزیران درجلسه مورخ 1384.1.21 بنابه پیشنهاد شماره 1024926 مورخ

1382.6.1سازمان#حفاظت#محیط زیست و به استناد ماده (35) قانون #معادن ـ#مصوب 1377

#ضوابط#زیست محیطی ‌فعالیتهای#معدنی را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده 1ـ اصطلاحات مندرج در این تصویبنامه دارای معانی ذیل می‌باشند:

1ـ فعالیتهای#معدنی‌: به کلیه اقداماتی که در مراحل اکتشاف‌،#تجهيز، آماده‌سازی و

# بهره برداري از محدوده‌برداشت و کانه‌آرایی صورت می‌گیرد، اطلاق می‌گردد.

2ـ#بازسازي و احیاء: به مجموعه‌ای از اقدامات اجرایی که سبب ترمیم آثار تخریبی

محدوده#معدن ازجمله احیاء پوشش گیاهی بومی منطقه می‌گردد نامیده می‌شود.

3ـ کلیه تعاریف و طبقه‌بندی مواد#معدنی بکار رفته در قانون #معادن (موضوع به ترتیب

مواد 1 و 3 قانون‌)عینا در این#ضوابط نیز معتبر می‌باشد.

4 ـ تعاریف مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان#حفاظت#محیط زیستهمان است که در

آیین‌نامه‌اجرایی موضوع تبصره بند (3) ذیل ماده (3) قانون#حفاظت و بهسازی#محیط

زیست ـ#مصوب 1353 ـ ارایه‌شده است‌.

5 ـ سد باطله‌: مخازن بزرگ مصنوعی و یا طبیعی هستند که جهت انباشت و نگهداری مواد

زاید حاصل ازفعالیتهای#معدنی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

6ـ تعاریف#اراضی  جنگلی و مراتع مشجر همان است که در قانون#حفاظت و#بهره برداري از

جنگلها ومراتع کشور ـ#مصوب 1346ـ و#اصلاحات بعدی آن ارایه شده است‌. در صورت#تغيير

و تفسیر درمصادیق‌،نظر سازمان جنگلها و مراتع ملاک عمل قرار خواهد گرفت‌.

7 ـ مراکز حساس منظور در این#ضوابط به مراکزی از قبیل سکونتگاههای انسانی‌،

درمانی‌، آموزشی‌،نظامی‌، منابع آب شرب (سفره‌های زیرزمینی‌، رودخانه‌ها و سدها(

بزرگراه و جاده ترانزیتی و جاده اصلی‌،پارک ملی‌، تالاب‌، دریاچه‌، اثر طبیعی

ملی‌،#زيستگاههای حیات وحش‌، مناطق و رودخانه‌های#حفاظت شده‌اطلاق می‌گردد.

8ـ محدوده#مصوب شهری آخرین محدوده طرح جامع یا هادی#مصوب شهر و#اصلاحات مصوب

بعدی‌آنها می‌باشد. در مورد شهرهای فاقد طرح جامع و هادی تا زمان طرح جامع یا

هادی‌، محدوده#خدماتی شهرملاک خواهد بود.

ماده 2ـ#صدور،#تجديد و#تمدید#پروانه ‌های اکتشاف از #معادن طبقه یک و دو واقع در

پارک‌های ملی و آثارطبیعی ملی‌، تالابهای موضوع کنوانسیون رامسر (فوریه 1971) و آن

دسته از پناهگاههای حیات وحش ومناطق#حفاظت شده مذکور در بند"الف‌" موافقتنامه

فی‌مابین وزارت#صنایع  و#معادن و سازمان#حفاظت#محیط زیست (مورخ 1354.7.21(

رودخانه‌های#حفاظت شده‌،#معادن روباز (سطحی‌) در محدوه عرصه‌های‌جنگلی و مراتع

مشجر و نیز داخل محدوده‌های#مصوب شهری ممنوع می‌باشد.

ماده 3ـ #صدور#پروانه  اکتشاف و#بهره برداري از مواد#معدنی واقع در پناهگاههای حیات

وحش و مناطق‌#حفاظت شده جدید (بعد از موافقتنامه مورد اشاره در ماده (2) این

#ضوابط‌) موکول به توافق بین سازمان‌#حفاظت#محیط زیستو وزارت#صنایع  و#معادن و رعایت

مفاد قانون#حفاظت و بهسازی#محیط زیستـمصوب 1353 ـ انجام ارزیابی#زیست محیطی و در

چارچوب الگوی ارزیابی#زیست محیطی و این#ضوابط‌می‌باشد.

ماده 4ـ وزارت#صنایع  و#معادن مکلف است در موارد ذیل از سازمان#حفاظت#محیط زیست

#استعلام‌نماید و سازمان مذکور حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ وصول#استعلام نظر خود را

اعلام نماید. عدم اعلام نظربه منزله موافقت است‌:

الف‌)#صدور کلیه#پروانه ‌های اکتشاف

ب‌)#تمدید#پروانه#بهره برداري#معادن داخل مناطق چهارگانه

ج‌) #صدور#پروانه#بهره برداري برای#معادنی که نیاز به اکتشاف ندارند.

تبصره 1ـ #صدور#پروانه  اکتشاف برای مواد#معدنی طبقه سه و چهار منوط به#اخذ مجوز

موردی از سازمان‌#حفاظت#محیط زیستمی‌باشد و سازمان مذکور ظرف یک ماه از تاریخ وصول

#استعلام نظر خود را اعلام‌می‌نماید، عدم اعلام نظر به منزله موافقت است‌.

تبصره 2ـ دفاتر فنی استانداری‌ها مکلفند قبل از#صدور#پروانه#بهره برداري از#معادن

شن و ماسه‌رودخانه‌ای و خاک رس‌، موضوع رابه صورت کتبی از سازمان#حفاظت#محیط زیست

#استعلام نمایند.متقاضیان مربوط ضمن تکمیل پرسشنامه#زیست محیطی همراه با مدارک

مربوط به نقشه زمین‌شناسی بستررودخانه و کناره‌های آن‌، راه‌های ارتباطی به#معدن‌،

پروفیل عرضی رودخانه و مشخص نمودن عمق#معدن راجهت بررسی به سازمان#حفاظت#محیط زیست

ارایه نمایند. سازمان مکلف است ظرف مدت حداکثر یک ماه‌ نظر خود را به دفاتر فنی

استانداری‌ها اعلام نماید. عدم اعلام نظر به منزله موافقت است‌.#بهره برداري از

#معادن‌شن‌، ماسه و خاک رس در محدوده بستر و حریم رودخانه‌ها، انهار و مسیلها و

#حریم قانونی سواحل دریاها ودریاچه‌ها پس از دریافت موافقت وزارت نیرو (سازمانهای

تابعه‌) می‌باشد.

ماده 5 ـ #صدور#پروانه# بهره برداري و انجام فعالیت#معدنی (کان‌کنی‌، کان‌آرایی و

فرآوری‌)#معادن ذیلمنوط به تهیه و اریه گزارش ارزیابی#زیست محیطی براساس الگوی

تعیین شده و#تأیید گزارش یادشده توسط ‌سازمان#حفاظت#محیط زیست با رعایت این#ضوابط

می‌باشد.

 

ردیف‌#معادن#فلزي‌ حداقل ظرفیت استخراجی (تن‌درسال‌(

1 #سنگ مس‌ یک میلیون‌

2 #سنگ آهن‌ ششصدهزار

3 #سنگ طلا با هر ظرفیتی‌

4 سرب و روی‌ یکصد هزار

5 سایر# فلزات‌ یکصد هزار

 

ردیف‌#معادن غیر#فلزي‌ حداقل ظرفیت استخراجی (تن‌درسال‌(

1 زغال#سنگ‌ هشتادهزار

2 نمک آبی‌ سطح بیش از چهارصد هکتار

 

ماده 6 ـ دارنده#پروانه#بهره برداري مکلف و متعهد به#بازسازي و ترمیم محدوده

اکتشاف یا بهره‌بردای درپایان عمر#پروانه مربوط می‌باشند. چنانچه محدوده عملیات

#معدنی در منابع ملی و طبیعی واقع شده باشدسازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور موظف

است اعتبار لازم را از محل درآمد حاصل از اجرای ماده (25)قانون#معادن جهت#بازسازي

محیط در اختیار سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور قرار دهد. تبصره ـدر مورد

طرحهای اکتشافی#معادن بزرگ طبق توافق وزارت#صنایع  و#معادن و سازمان#حفاظت#محیط

زیست‌عمل خواهد شد.

ماده 7ـ #بهره بردار موظف به رعایت این#ضوابط و کلیه#ضوابط و#استانداردهای#زیست

محیطی کشورمی‌باشد.

ماده 8ـ در#بهره برداري از#معادن و تهیه گزارش ارزیابی#زیست محیطی رعایت موارد

مندرج در پیوست‌شماره (1) الزامی است‌.

ماده 9ـ سازمان#حفاظت#محیط زیستهر دو سال یکبار فهرست کلیه مناطق ویژه زیستی مورد

اشاره دراین# ضوابط را به وزارت# صنایع  و#معادن ابلاغ خواهد نمود.

محمدرضا عارف - معاون اول رییس‌جمهور

پیوست شماره (1): مواردی که لازم است در#بهره برداري از#معادن و نیز تهیه گزارش

ارزیابی# زیست‌محیطی رعایت شود.

1ـ رعایت حداقل فواصل فعالیت استخراج و#بهره برداري از مواد#معدنی‌، نسبت به مراکز

حساس به جزجاده‌ها بدون استفاده از ناریه 500 متر و با استفاده از ناریه مطابق طرح

آتشبازی (در هر صورت این فاصله‌نباید از 800 متر کمتر باشد(

2ـ میله‌گذاری محدوده‌های#بهره برداري از#معادن توسط وزارت#صنایع  و#معادن

3ـ ایجاد کریدور مناسب جهت گدار و مهاجرت حیات‌وحش (مطابق با اطلاعات فنی ارایه

شده توسطسازمان#حفاظت#محیط زیست‌) در مناطق#حفاظت شده و پناهگاههای حیات وحش (در

صورت لزوم‌(

4ـ جمع‌آوری و خارج نمودن کلیه تأسیسات و#تجهيزات#معدنی ایجاد شده (به استثنای

جاده‌های‌دسترسی‌، تأسیسات استحصال آب و آبرسانی در صورت نیاز منطقه برای استفاده

مناسب از آن‌) در پایان‌عمر#معدن و یا یکسال پس از پایان آخرین بهربرداری‌.

5ـ رعایت حداکثر سطح و سینه کار مجاز#بهره برداري و تعداد مجاز سینه کار در هر

دوره#بهره برداري‌. این‌موارد در طرح #بهره برداري مشخص و ملحوظ می‌گردد. (باطله

برداری و#بهره برداري بجز آنچه که در طرح‌مصوب ارایه شده از سینه کار جدید منوط با

اتمام ذخیره#معدنی سینه کارهای قبلی می‌باشد. چنانچه استخراج‌از سینه کارهای قبلی

با تشخیص وزارت#صنایع  و#معادن به لحاظ امکان فنی و یا اقتصادی به صرفه

نباشد،#بهره بردار مجاز است‌، نسبت به#بهره برداري از سینه کار نوبت بعدی اقدام

نماید.(

6ـ عدم#تغيير مسیر رودخانه و آبراهه‌های طبیعی‌، مگر در موارد ضروری با کسب نظر

دستگاههای ذیربط7ـ تعیین محل انباشت و نگهداری باطله‌های#معدنی با رعایت جنبه‌های

#حفظ#اراضی  مرغوب#كشاورزي ومرتعی‌، پیشگیری از فرسایش و تولید زهاب‌های آلوده

8ـ استفاده از جاده‌های موجود روستایی و یا شهری (بجز جاده‌هایی که از داخل

بافتهای روستایی عبورمی‌کند) در صورت نیاز به احداث جاده‌های اختصاصی‌، رعایت

انتخاب کوتاهترین مسیر ممکن و با کمترین‌تخریب چشم‌اندازها، #اراضی  جنگلی‌، مراتع

مشجر و#اراضی  مرغوب#كشاورزي الزامی می‌باشد.

9ـ هدایت جریان آبهای سطحی بالادست محدوده # معدن به خارج از آن

10ـ انجام عملیات زهکشی در پیرامون و داخل محدوده برداشت#معادن کانی#فلزي (به

منظور پیشگیری‌و کاهش تولید زهاب‌های ناشی از تماس آبهای زیرزمینی و یا سطحی با

مواد#معدنی‌، کنترل هرز آبهای سطحی‌و جلوگیری از آلودگی آبهای زیرزمینی‌(

11ـ احداث حوضچه و یا تأسیسات رسوب‌گیری حسب شرایط در محل‌های مناسب

12ـ حصارکشی و علامت‌گذاری پیرامون سدهای باطله

13ـ احداث#سپتیک تانک برای#معادن دارای 20 تا 100 نفر نیروی انسانی و احداث

سیستمهای مناسب#‌تصفیه فاضلاب برای بالای 100 نفر در حد تأمین#استانداردهای سازمان

#حفاظت#محیط زیست

14ـ اتخاذ تدابیر لازم در جهت حفظ چشم‌اندازهای طبیعی و هماهنگی عملیات#معدنی با

آن‌، نظیراحداث ابنیه مورد نیاز در مکانهای دور از چشم‌اندازهای عمومی و

حتی‌الامکان با استفاده از مصالح طبیعی‌15ـ رعایت حداکثر عمق مجاز#بهره برداري از

#معادن روباز با رعایت اصول پایداری شیبها حداکثر عمق‌مجاز در گزارش ارزیابی#زیست

محیطی و یا طرح بهره‌بردای مشخص و ملحوظ می‌گردد.

16ـ اتخاذ تدابیر لازم و مستمر جهت جلوگی از انتشار گرد و غبار ناشی از استخراج و

تردد وسایط نقلیه‌و حمل و نقل مواد#معدنی و عملیات خردایش

 17ـ تخصیص و احداث فضای سبز مشجر به میزان حداقل 10 درصد سطح#بهره برداري#معادن

18ـ استفاده از روش سیم الماسه یا روش چال موازی یا سیم بکسل در#بهره برداري از

#معادن#سنگ‌تزئینی (در این گونه از#معادن عملیات انفجار صرفا در حد باطله برداری و

آماده‌سازی سینه کار و موارداستثناء مطابق با طرح آتشبازی مجاز می‌باشد.(

19ـ رعایت حداقل 500 متر فاصله از حوضچه‌های#بهره برداري نمک دریایی تا چشمه‌ها و

قنوات ومحدوده آبهای زیرزمینی قابل استحصال

20ـ ارایه طرح اجمالی مرمت‌، احیاء و#بازسازي محدوده#معدن طرح مذکور در گزارش

ارزیابی# زیست‌محیطی و یا طرح#بهره برداري مشخص و ملحوظ می‌گردد.

محمدرضا عارف - معاون اول رییس‌جمهور